درياچه اروميه؛ با تغييرات بنيادين الگوي مصرف قابل احياست

به گزارش امانت، مدير دفتر برنامه ريزي و تلفيق ستاد ملي احياي درياچه اروميه در گفتگو با خبرنگاران بر ضرورت تغييرات بنيادين در رويکرد‌هاي مصرف آب در حوضه آبريز درايچه اروميه و مشارکت همگاني تأکيد کرد و افزود وضعيت کنوني درياچه اروميه، نتيجه مستقيم و کاملاً طبيعي روند افزايش بي رويه مصرف منابع آبي در حوضه آبريز درياچه اروميه است. سعيد عيسي پور خاطر نشان کرد: درياچه اروميه به صورت عقلاني و با تغييرات بنيادين در الگوي مصرف قابل احيا است؛ چرا که پتانسيل و ظرفيت توليد آب در حوضه تغيير نکرده، اما منابع موجود به شدت و فراتر از ظرفيت واقعي مصرف مي شوند.
وي با استناد به شاخص‌هاي بين المللي، وضعيت مصرف آب در اين حوضه را بسيار نگران کننده توصيف کرد و گفت: در حال حاضر، حدود 90 درصد از کل آب تجديدپذير حوضه آبريز درياچه اروميه به مصرف ميرسد که رقمي بهشدت بالا و خارج از استاندارد‌هاي پايداري است.
کشاورزي؛ بيشترين مصرف کننده آب در حوزه درياچه اروميه
مدير دفتر برنامه ريزي و تلفيق ستاد ملي احيا، گفت: بخش کشاورزي عمده ترين سهم مصرف بي رويه آب را در حوزه درياچه اروميه مصرف مي کند به طوري که در سال هاي اخير زمين هاي کشاورزي رشدي فزاينده و نامتوازن داشته اند و در پنجاه سال گذشته دستکم حدود 500 هزار هکتار افزايش يافته است.
عيسي پور افزايش اراضي کشاورزي را عامل اصلي فشار بر منابع آبي دانست و گفت: اگر مصرف آب در بخش کشاورزي را حدود 4/5 الي 5 ميليارد مترمکعب در نظر بگيريم، اين ميزان تقريباً معادل کل آب تجديدپذير حوضه است، وضعيت فعلي درياچه اروميه کاملاً طبيعي است و نميتوان هم کشاورزي و مصارف آب را باهم داشت.
وي تصريح کرد: الگوي کشت در حوضه درياچه اروميه دستخوش تغييرات اساسي شده است و در گذشته، عمده کشت منطقه غلات و باغات انگور بود و حتي باغات انگور اروميه شهرت داشت، اما امروزه شاهد گرايش به کشت محصولاتي نظير سيب، يونجه و چغندرقند هستيم که مصرف آب به مراتب بالاتري دارند، اين تغيير الگوي کشت، از جمله مولفه‌هاي مهم در افزايش مصرف آب و تشديد بحران خشکي درياچه است.
عيسي پور با تأکيد بر ضرورت بازنگري در الگو‌هاي مصرف، گفت: احياي درياچه اروميه تنها در صورتي امکان پذير است که مصارف به سطحي بازگردانده شود که در زمان پايداري درياچه وجود داشت و چار‌ه اي جز اين نداريم.
وي با بيان اينکه تمرکز بر کاهش مصرف صرفاً معطوف به بخش کشاورزي نيست، افزود: اگرچه در بخش‌هاي شرب و صنعت نيز افزايش مصرف داشته ايم، اما در اين بخشها، از طريق انتقال آب از حوضه‌هاي مجاور، تلاش شده است تا فشار بر حوضه اروميه تعديل شود؛ بنابراين، بخش کشاورزي همچنان محور اصلي اقدامات کاهش مصرف خواهد بود.
راهبردهاي احياي درياچه اروميه
مدير دفتر برنامه ريزي ستاد ملي احياي درياچه اروميه، به راهبردهاي اي نگين فيروزه اي ايران اشاره کرد و گفت: آزادسازي اراضي ملي و تغيير کاربري‌هاي غيرمجاز، اراضي ملي که به صورت غيرقانوني به کاربري کشاورزي اختصاص يافته اند و تغيير کاربري داده اند، بايد آزاد شوند تا آب مصرفي در آنها به درياچه بازگردد، اين موضوع بهخصوص در بالادست حوضه آبريز از اهميت حياتي برخوردار است، همچنين ترويج کشت محصولات مقاوم به خشکي و کممصرف، از ديگر اولويت‌هاي راهبردي است.
عيسي پور تاکيد کرد: در صورت عدم تأمين آب موردنياز درياچه، ظرف کمتر از ده سال، گردوغبار نمکي درياچه به محيط اطراف پراکنده خواهد شد و به نابودي اراضي کشاورزي، تخريب شهر‌ها و مهاجرت اجباري ساکنان منجر و به خطر افتادن زندگي 14 تا 15 ميليون نفر از هموطنان مان خواهد شد.
احياي درياچه اروميه نيازمند همراهي و همکاري مردم است
عيسي پور به عزم جدي دولت هاي گذشته براي احياي درياچه اروميه نيز اشاره کرد و افزود: در دولت چهاردهم نيز، رئيس جمهور از ابتداي سال جاري تاکنون، سه بار از درياچه بازديد کرده و طرح‌هاي متعددي را پيشنهاد داده است و ما به جديت بر روي اين موضوع کار مي کنيم. وي مي گويد: احياي درياچه اروميه نيازمند همراهي و همکاري مردم است اگر اقدامات لازم در کنار همکاري مردم دست به دست هم دهند، درياچه اروميه احيا خواهد شد، در کمتر از يک دهه، با کاهش مؤثر مصارف، ميتوان به احياي درياچه دستيافت.
مدير دفتر برنامه ريزي و تلفيق ستاد ملي احياي درياچه اروميه، تأکيد کرد: همه، از دولت تا مردم، بايد در اين مسير عقلاني گام بردارند، همکاري مردم، شرط اصلي کار براي احياي اين سرمايه ملي است.